سلام دختر گلم

چند روز پیش یکی از همکاران مقاله ای از دکتر مشایخی در روزنامه دنیای اقتصاد برایم فرستاده بود که به نظرم مقاله جالب و مهمی بود.

در آن مقاله آقای دکتر مشایخی پیشنهاد کرده است که به دلیل عمق فسادی که در جامعه مان رسوخ کرده باید یک جنبش همگانی ضد فساد ایجاد شود و مثالهایی زده که تقریبا هیچ بخش از جامعه مان باقی نمانده که فساد در آن عمیق نشده باشد. واقعا خواندنی است.

بعد از خواندن مقاله برای همکارمان نوشتم که برای اجرایی کردن این پیشنهاد میتوانیم از شبکه های اجتماعی استفاده کنیم و اگر با فسادی مواجه شدیم حداقل اطلاع رسانی کنیم تا دیگران بدانند اما همکارمان بیشتر موضوع را سیاسی میدید و نظرش این بود که باید ریشه یابی شود که چرا نسل بعد از انقلاب تا این حد آلوده به فساد شده اند اما به نظر من ریشه یابی این موضوع در مرحله دوم است ، درست مثل مریضی که به دلیل تغذیه نامناسب و ورزش نکردن حالش بد بوده که دچار یک تصادف هم شده و الان در حال خونریزی شدید است ، اگر پزشکی که بالای سرش میرسد ابتدا شروع کند به اینکه این شخص وضعیت تغذیه اش چطور بوده یا مثلا ورزش میکرده یا نه ، احتمالا او میمیرد ابتدا باید جلوی خونریزی را گرفت و علائم حیاتی اش را برگرداند و بعد به کارهای دیگر رسید.

سابقه ما در ریشه یابی هم خوب نیست ، وقتی ریشه یابی میکنیم معمولا یکی از چند حالت زیر اتفاق می افتد:

  • یا آنقدر عقب میرویم و موضوعات را فرهنگی و فلسفی میکنیم که در نتیجه اش برای حل مشکل باید کل ساختار جامعه را به هم بریزیم و یک جامعه دیگر بنا کنیم و بعد چون اینکار نشدنی است ، کنار میگذاریمش و هیچکاری نمیکنیم.
  • یا اینکه طوری ریشه یابی میکنیم که کاملا مشخص شود خودمان و افکار و عقاید خودمان و کسانیکه دوستشان داریم، هیچ اشکالی ندارد و دیگران هستند که باید خودشان را درست کنند و تازه اول دعوای ماست با دیگران که اثبات کنیم تقصیر آنها بوده که الان وضعیت اینطور است و مشکل نه تنها حل نمیشود که مسائل دیگری هم به آن اضافه میشود.
  • یا اینکه موضوع را کاملا دولتی تفسیر میکنیم یعنی مشکل اصلی را دولتمردان و صدا وسیما و ... میدانیم و نتیجه میگیریم که باید مدیران جامعه (دولت) کاری انجام دهند تا مشکل حل شود و آنها هم که اینکاره نیستند و نتیجه این میشود که :"پس کاری نمیشود کرد و همین است که هست."

 

بله میشود و باید حتما ریشه یابی علمی و درستی انجام دهیم ولی بدون ریشه یابی هم اگر روی وجود مشکل و عمق و همه گیر بودنش هم نظریم، میتوانیم کاری انجام دهیم که لااقل بیشتر از قبل نشود.

از نظر من کلید حل این مساله "بازسازی مسئولیت فردی" در جامعه مان است یعنی باید باور کنیم که "فارغ از اینکه دیگران چه کاری میکنند یا نمیکنند، وقتی مشکلی وجود دارد، ما بصورت کاملا فردی مسئولیم که واکنش مسئولانه ای نشان دهیم و این مسئولیت از ما ساقط نمیشود" تا وقتی که ما بصورت فردی تصمیم نگیریم که کاری که درست میدانیم را انجام دهیم و بهانه ای برای کنار گود ایستادن داشته باشیم ، کسی نمیتواند کاری انجام دهد چون حتی در بهترین سیستمها هم بالاخره باید هر فرد همان کاری که میداند و بلد است را به درستی انجام دهد والا همیشه بعد از خراب شدن کارهاست که سیستم میفهمد که چه اتفاقی افتاده و این،حداقل  یعنی از دست دادن زمان .البته به این روش عمل کردن با یک ملاحظه است و آنهم اینکه نباید واکنش ما طوری باشد که مشکل را بدتر کند یا به ضد خودش تبدیل شود مثل موضوع "امر به معروف و نهی از منکر" که در تئوری درست است اما در عمل به ضد خودش تبدیل شده است و هرچه که روی آن پافشاری و سخت گیری بیشتری میشود، جامعه واکنش بدتری نشان میدهد و  بعد مجددا  قدرت و زور بیشتری اعمال میشود و ...افتاده ایم در یک دور باطل که تمامی ندارد. 

نمیدانم پیشنهاد آقای دکتر مشایخی به کجا میرسد اما واقعا ایکاش میشد که وقتی کارمان گیر است، رشوه ندهیم و رشوه نگیریم یا حداقل اگر نمیتوانیم ، با گفتن و فاش کردن آن، هزینه انجام آنرا بالا ببریم تا شاید وضعیتمان بهتر شود.

از ته دل آرزو میکنم که وقتی بزرگ میشوی ، فساد در جامعه مان کمتر شده باشد.

بابا