سلام بچه های گلم

امروز صبح در مسیر شرکت ، از رادیو پیام آهنگی پخش میشد که یک قسمت اش این بود "حق که دادنی نیست .." نمیدانم چرا توجهم به این جلب شد که برداشتی که از عبارت "حق گرفتنی است نه دادنی" داریم چقدر میتواند مشکل ساز باشد و چه معانی نادرستی را میتواند القا کند، توضیح اینکه:

به نظر من قبل از اینکه حق گرفتنی باشد، دادنی است یعنی در جامعه ای که افرادش ارتباطات سالمی از نظر اخلاقی و قانونی بینشان حاکم باشد ، حقوق افراد به ایشان داده میشود و نیازی به جنگیدن برای گرفتن حق نیست! هرچقدر که افراد یک جامعه بیشتر حقوق دیگران با ندهند و پایمال کنند ، آن وقت است که آن "دیگران" باید بروند و با استناد به "گرفتنی بودن حق" برای حقشان بجنگند و دعوا کنند تا آنرا بگیرند.

از طرفی وقتی تا این حد روی "گرفتنی بودن حق" تاکید میکنیم و چیزی از "دادنی بودن حق" نمیگوییم انگار به خودمان و بچه هایمان و همه آحاد جامعه این پیغام را میدهیم که چون اصل ، گرفتنی بودن حق است و نه دادن آن ، تا وقتی دیگران نیامده اند که حقشان را بگیرند، میتوانی ندهی! و همین میشود که خیلی وقتها کارهایی میکنیم که میدانیم درست نیست و حق عده ای ضایع میشود اما میگوییم "هر وقت که اعتراض کردند، درستش میکنیم شاید هم اعتراض نکردند!"

مساله بعدی این است که موضوع دو جمله "حق گرفتنی است" و " حق دادنی است" کاملا متفاوت است :

وقتی میگوییم "حق گرفتنی است" داریم با شخصی که حقی داشته ولی توسط دیگران ضایع شده است صحبت میکنیم . در این مکالمه فرضمان این است که فرد مخاطب که خودش را صاحب حق میداند ، درست فکر میکند و به او این جازه را میدهیم که برای حقی که خودش برای خودش قائل است، برود و بجنگد ولی وقتی میگوییم " حق دادنی است" داریم به شخصی که حق دیگران را در اختیار دارد (یا مسیر دسترسی دیگران به حقوقشان است) صحبت میکنیم و میخواهیم که به حق دیگران احترام بگذارد و خودش را مانع رسیدن ایشان به حقوقشان نکند  و بین این دو دیدگاه خیلی تفاوت است.

به نظر من تفاوت اینکه بچه های فردا را براساس "حق گرفتنی است" بار بیاوریم یا "حق دادنی است" تفاوت  بین آنچه الان هستیم و آنچه دلمان میخواهد را نشان میدهد.

شما یادتان باشد که حق، اول از همه "دادنی" است و چون "دادنی" است ، اگر ندادند، میتوانید رویش پافشاری کنید تا بدهند.

بابا