هدف وسیله را توجیه میکند! .... نمیکند؟

سلام بچه های گلم

درست خاطرم نیست اولین بار کجا این جمله "هدف وسیله را توجیه نمیکند" را شنیدم شاید در کتابهای مرحوم مطهری ولی هرجا که بوده تقریبا مطمئنم که بعنوان انتقاد بوده که مثلا فلانی خیلی آدم بدی است چون معتقد است که هدف وسیله را توجیه میکند یا این کارش بخاطر این است که معتقد است هدف وسیله را توجیه میکند و ....

خلاصه که تا مدتها بدون اینکه خیلی درگیر معنی اش بشوم برایم قطعی بود که "هدف وسیله را توجیه نمیکند" و هرکس که این حرف را بزند حتما آدم بدی است یا حتی سوء نیت دارد و خطرناک است چون معنی ضمنی این حرف این بود این فرد میتواند هرکاری بکند و آنرا توجیه کند که چون هدفش خوب بوده پس اشکالی ندارد که از وسیله بدی استفاده کند.

این ماجرا ادامه داشت تا اینکه کتابی خواندم از یک نویسنده چپ گرای آمریکایی در مورد اخلاق که الان اسمش یادم نیست ولی جمله ای داشت که هنوز هم خاطرم مانده و همان مرا به فکر انداخت :"هدف وسیله را توجیه نمیکند ولی چیزی بجز هدف هم وسیله را توجیه نمیکند!" یادم است که چند بار این جمله و توضیحات بعدش را خواندم تا متوجه شدم و هنوز هم که این جمله را تکرار میکنم انگار معنی عمیقی در آن هست که مرا میلرزاند.

خلاصه که وسیله با هدف باید متناسب باشد ، نمیشود برای هدف خوب از وسیله بد استفاده کرد، نمیشود برای اینکه به دیگران کمک کنیم برویم و از یک عده دیگری دزدی کنیم و بیاوریم تقسیم کنیم، نمیشود برای اینکه نگران امنیت تعداد آدم هستیم ، تعداد دیگری را شکنجه کنیم و از این قبیل حرفها ولی راستش به این سادگی ها هم نمیشود قضاوت کرد یا در عمل به این راحتی نیست مثلا اگر بدانیم که فردی با دزدی و قاچاق ثروتمند شده آیا اشکالی دارد که مالش را به زور بگیریم و به دیگرانی که از دزدی های او بیچاره شده اند بدهیم؟ یا اگر اطلاع پیدا کنیم که یک عده بمب گذار بمبی گذاشته اند که در صورت انفجار میتواند تعداد زیادی آدم بیگناه را بکشد آیا نباید با شکنجه ایشان مکان بمب را پیدا کنیم تا جلوی این فاجعه را بگیریم؟ یا مثلا اگر برای آب رسانی به یک منطقه خشک ، مردمی که مخالف انتقال آب از منطقه خودشان به آنجا هستند تظاهرات کردند و لوله آب را شکستند آیا اجازه داریم از نیروی مسلح استفاده کنیم و حق تیر هم بدهیم و عده ای هم کشته بشوند؟ از این مثالها زیاد است و راستش اصلا دلم نمیخواهد جای تصمیم گیرانی باشم که در این موارد تصمیم میگیرند!

امیدوارم شما هم در این جایگاه نباشید ....یا باشید؟ این ها تصمیم های بزرگ است و باید بزرگ بود و بزرگ شد برای این تصمیم ها بنابراین :

امیدوارم شما در این جایگاه باشید و تصمیمات درست بگیرید!

بابا

/ 0 نظر / 31 بازدید